نکات مهم انتخاب روغن موتور مناسب – سطح کیفی روغن موتور API

با پیشرفت روز افزون مهندسی و فناوری موتور خودرو، سطح کیفیت و مواد افزودنی روغن موتور ها نیز دستخوش تغییرات فراوانی گردیده است. به طوری که استاندارد API برای طبقه بندی سطح کیفی روغن موتور کد بندی خاصی ایجاد نموده است. کدبندی API به صورت دو حرفی می باشد که حرف اول بیانگر نوع روغن موتور برای موتورهای بنزینی و دیزلی است. روغن موتورهای خودروهای بنزینی در استاندارد API با علامت S که حرف اول کلمه Service ( اتوسرویس ها و تعویض روغن ها، گاراژها) است، آغاز می گردد. همچنین اگر استاندارد API با حرف C، مخفف Commercial (وسیله نقلیه تجاری، کشاورزی) شروع شود، به این معنا می باشد که روغن موتور برای خودروهای دیزلی طراحی و ساخته شده است.

API C استاندارد سطح کیفی روغن موتورهای دیزلی

در استاندارد API سطح کیفی روغن موتورهای دیزلی دومین حرف که نشانگر کیفیت روغن موتور دیزلی است، از حرف A آغاز می گردد و در سال 2017 به حرف K ختم گردیده است. در روغن موتورهای مخصوص موتورهای دیزلی دوزمانه در پایان استاندارد API عدد 2 درج می گردد و برای روغن موتورهای دیزلی چهارزمانه نیز عدد 4 درج می گردد. بدین معنا که روغن موتور دیزلی API CA پایین ترین سطح کیفی روغن موتور دیزلی، و روغن موتور API CK-4 بالاترین سطح کیفی روغن موتورهای دیزلی چهارزمانه است. در جدول زیر سطوح کیفی روغن موتورهای دیزلی بیان گردیده است.

سطح کیفی API	وضعیت	توضیحات
CK-4	رایج	در سال 2017 میلادی برای موتورهای دیزلی چهارزمانه با دور بالا برای دستیابی به استاندارد انتشار آلایندگی غیر جاده ای 2017 عرضه گردید. عملکر روغن موتور های API CK-4 بسیار فراتر از معیارهای عملکرد CJ-4، CI-4، CI-4 PLUS، CI-4 و CH-4 بوده و می تواند برای موتورهای دیزلی که سطوح کیفی بالا توصیه گردیده است، مورد استفاده قرار گیرد.
CJ-4	رایج	عملکرد روغن موتور با سطح کیفی API CJ-4 از معیارهای عملکرد سطوح کیفی CI-4 ، CI-4 PLUS، CI-4، CH-4، CG-4 و CF-4 بالاتر است و می تواند به عنوان روغن موتور مناسب موتورهایی که سطوح کیفی بالا برای آنها توصیه گردیده است، مورد استفاده قرار گیرد.
CI-4	رایج	موتورهای دیزلی چهار زمانه با دور بالا برای تامین استاندارد انتشار آلایندگی 2004 در سال 2002 عرضه گردید. همچنین می توان به جای سطوح کیفی CH-4و CE و CF-4 و CG-4 استفاده نمود. برخی از روغن موتورهای با سطح کیفی CI-4 می توانند سطح کیفی CI-4 PLUS را دارا باشند.
CH-4	رایج	در سال 1998 میلادی برای موتورهای دیزلی چهار زمانه با دور بالا براساس استانداردهای انتشار آلایندگی 1998 عرضه گردید. همچنین می توان به جای سطوح کیفی CD و CE و CF-4 و CG-4 استفاده نمود.
CG-4	منسوخ	احتیاط: برای بیشتر خودروهای موتور دیزلی پس از سال 2009 مناسب نیست.
CF-4	رایج	احتیاط: برای بیشتر خودروهای موتور دیزلی پس از سال 2009 مناسب نیست.
CF-2	منسوخ	احتیاط: برای بیشتر خودروهای موتور دیزلی پس از سال 2009 مناسب نیست. موتورهای دو زمانه ممکن است نیازهای مختلف روانکاری را نسبت به موتورهای چهار زمانه داشته باشند، بنابراین تولید کننده خودرو می بایست با استانداردهای روانکاری بروز، روغن موتور مناسب را پیشنهاد نمایند.
CF	منسوخ	احتیاط: برای بیشتر خودروهای موتور دیزلی پس از سال 2009 مناسب نیست.
CE	منسوخ	احتیاط: برای بیشتر خودروهای موتور دیزلی پس از سال 1994 مناسب نیست.
CD-II	منسوخ	احتیاط: برای بیشتر خودروهای موتور دیزلی پس از سال 1994 مناسب نیست.
CD	رایج	احتیاط: برای بیشتر خودروهای موتور دیزلی پس از سال 1994 مناسب نیست.
CC	منسوخ	احتیاط: برای بیشتر خودروهای موتور دیزلی پس از سال 1990 مناسب نیست.
CB	منسوخ	احتیاط: برای بیشتر خودروهای موتور دیزلی پس از سال 1961 مناسب نیست.
CA	منسوخ	احتیاط: برای بیشتر خودروهای موتور دیزلی پس از سال 1959 مناسب نیست.

API S استاندارد سطح کیفی روغن موتورهای بنزینی

در استاندارد API سطح کیفی روغن موتورهای بنزینی، دومین حرف نشانگر کیفیت روغن موتور بنزینی است. پس از حرف S یکی از حروف A تا P می آید و جدیدترین سطح کیفی روغن موتور که باعث حفاظت بیشتر و کاهش مصرف سوخت برای خودروهای سواری و کامیونی بنزینی در سال 2020 میلادی توسط API معرفی گردیده است. پس از API SP بالاترین سطح کیفی روغن موتورهای بنزینی که در سال2018 معرفی گردیده، API SN Plus می باشد. سطح کیفی API SA نیز پایین ترین سطح کیفی روغن موتورهای بنزینی است. اطلاعات مربوط به سطوح کیفی روغن موتورهای بنزینی در جدول زیر آمده است.

سطح کیفی روغن موتور	وضعیت	توضیحات
SP	رایج	جدیدترین سطح کیفی روغن موتور که باعث حفاظت بیشتر و کاهش مصرف سوخت برای خودروهای سواری و کامیونی بنزینی در سال 2020 میلادی توسط API معرفی گردیده است.
SN Plus	رایج	استاندارد API SN Plus، سطح کیفی جدید روغن موتور است که در موتورهای توربوشارژ تزریق مستقیم TGDI، به منظور پیشگیری از احتراق پیش‌رس LSPI، توسط انجمن نفت آمریکا در سال 2018 توصیه شده است. API SN Plus در واقع به عنوان یک سطح کیفی تکمیلی برای استاندارد API SN و ILSAC GF-5، علاوه بر تامین نیازهای روانکاری سطح کیفی SN، از موتورهای بنزینی توربوشارژ TGDI در برابر پدیده LSPI، نیز محافظت می‌کند.
SN	رایج	این روغن موتور برای تمامی موتورهای خودرو بنزینی از سال 2010 به بعد مناسب است. این نوع روغن موتور در برابر اکسیداسیون مقاوم بوده، پوشش دهی فوق العاده ای دارد و محافظت آن در برابر رسوب گذاری بر روی قطعات تکمیل شده است. این روغن موتور عملکرد موتور در دمای پایین را بهبود می بخشد. روغن موتور با استاندارد SN باعث صرفه جویی در مصرف سوخت نیز می شود.
SM	رایج	برای موتور خودروها مدل 2010 و بالاتر.
SL	رایج	طبق نظریه سازندگان خودرو برای استفاده در موتورهای بنزینی سال های «2005 -2002» مناسب است و در حال حاضر«مورد استفاده قرار می گیرد» مانندSJ حاوی کلیه مواد افزودنی مناسب برای روغن موتور است. سطح کیفی بالاتری از SJ دارد و می توان جاهایی که استفاده از SJ و سطوح پایین تر توصیه شده از آن استفاده کرد. این روغن از نظر مسائل زیست محیطی در وضعیت مطلوبی قرار دارد.
SJ	رایج	طبق نظریه سازندگان خودرو برای استفاده در موتورهای بنزینی سال های «2001-1997» مناسب است و در حال حاضر به میزان کمتری توصیه میشود.
SH	منسوخ	احتیاط :برای استفاده در اکثر موتورهای بنزینی که بعد از سال 1996 ساخته شده مناسب نیستند. حفاظت کافی در برابر لجن و اکسیداسیون و سایش موتور ندارد. حاوی مواد افزودنی روغن SG است. خواص ضد اکسایش، ضدخوردگی و ضد زنگ دارد. این روغن توسط انجمن تولید کنندگان مواد شیمیایی (CMA) (Chemical Manufacturers Association ) جهت رعایت مسائل زیست محیطی آزمایش شده است.
SG	رایج	احتیاط :برای استفاده در اکثر موتورهای بنزینی که بعد از سال 1988 ساخته شده مناسب نیستند. حفاظت کافی در برابر لجن و اکسیداسیون و سایش موتور ندارد. نسبت به روغن موتورهای سطوح قبلی از تشکیل رسوب بهتر جلوگیری می کند و خواص ضد سایش و ضد اکسیداسیون بهتری دارد .
SF	منسوخ	احتیاط :برای استفاده در اکثر موتورهای بنزینی که بعد از سال 1988 ساخته شده مناسب نیستند. حفاظت کافی در برابر لجن موتور ندارد. مانند سطح کیفی SE است ولی خاصیت پایداری در برابر اکسیدشدن و خواص ضد سایش بهتری نسبت به SE دارد.
SE	منسوخ	احتیاط :برای استفاده در اکثر موتورهای بنزینی که بعد از سال 1979 ساخته شده مناسب نیستند. همانند سطح کیفی SC و SD است ولی خواص پاک کنندگی، پایداری در برابر اکسید شدن، خوردگی و زنگ زدگی بیشتری نسبت به آن ها دارد و می توان از آن به جای روغن های SC وSD استفاده کرد.
SD	منسوخ	احتیاط :برای استفاده در اکثر موتورهای بنزینی که بعد از سال 1971 ساخته شده مناسب نیستند. شبیه به سطح کارآیی SC است. مواد افزودنی آن کمی بیشتر و حاوی مقادیر کمی ماده افزودنی ضدزنگ است. استفاده در خودروهای جدید موجب اختلال در کارکرد و آسیب به موتور خودرو می گردد.
SC	منسوخ	احتیاط :برای استفاده در اکثر موتورهای بنزینی که بعد از سال 1967 ساخته شده مناسب نیستند. حاوی مواد افزودنی ضد خوردگی و ضد ساییدگی و همین طور کمی ماده افزودنی پاک کننده جهت کنترل رسوبات حاصل از کار موتور در درجه حرارت های بالا و پایین هستند. استفاده در خودروهای جدید موجب اختلال در کارکرد و آسیب به موتور خودرو می گردد.
SB	منسوخ	احتیاط :برای استفاده در اکثر موتورهای بنزینی که بعد از سال 1951 ساخته شده مناسب نیستند. دارای حداقل ادتیوها است. این روغن ها حاوی مقدار کمی ماده افزودنی ضد اکسیداسیون و ضد سایش هستند.استفاده در خودروهای جدید موجب اختلال در کارکرد و آسیب به موتور خودرو می گردد.
SA	منسوخ	احتیاط : فقط روغن پایه است. هیچ ماده افزودنی به روغن موتور اضافه نمی گردد. برای استفاده در اکثر موتورهای بنزینی که بعد از سال 1930 ساخته شده مناسب نیستند. استفاده در خودروهای جدید موجب اختلال در کارکرد و آسیب به موتور خودرو می گردد.

تعیین سطح کیفی مناسب روغن موتور خودرو

با مراجعه به دفترچه راهنمای خودروی خود می توانید سطح کیفی روغن موتور مناسب خودروی خودتان را تعیین نمایید.

همواره روغن موتور با سطح کیفی بالاتر، خواص و عملکرد سطوح کیفی پایین تر را دارا می باشد، یعنی در صورتی که در دفترچه خودرو برای روغن موتور سطح کیفی پایین تر توصیه گردد، می توان از روغن موتور های با سطح کیفی بالاتر استفاده نمود. ولی استفاده از روغن موتور با سطح کیفی پایین تر از سطح کیفی پیشنهاد شده در دفترچه راهنمای خودرو ممکن نیست، چرا که می تواند موجب صدمات و آسیب های متعدد به موتور خودرو گردد.